Ortodontik tedavi planlaması nasıl yapılır?

Ortodontik tedavinin başarısı, braketler yapıştırılmadan ya da ilk plak takılmadan çok önce, planlama aşamasında belirlenir. İyi bir plan; dişlerin nereye, hangi sırayla ve ne kadar hareket edeceğini, çenelerin birbirine göre konumunu ve yüz estetiğini birlikte değerlendirir.

1. Muayene ve beklentilerin konuşulması

Planlama hastayı dinlemekle başlar. Sizi rahatsız eden şey çapraşık ön dişler mi, gülerken görünen boşluklar mı, yoksa çiğneme ve kapanışla ilgili bir sorun mu? Ardından dişler, diş etleri, çene eklemi ve yüz oranları muayene edilir. Diş eti sağlığı, çürükler ya da eski dolgular gibi ortodontik tedaviden önce ele alınması gereken durumlar da bu aşamada belirlenir.

2. Kayıtların alınması

Doğru bir plan için ölçülebilir veriler gerekir:

• Ağız içi dijital tarama: Geleneksel ölçü yerine dişlerin 3 boyutlu modeli birkaç dakika içinde taranarak elde edilir.
• Röntgenler: Panoramik röntgen dişleri, kökleri ve gömülü dişleri gösterir. Yan sefalometrik röntgen ise çenelerin birbirine ve kafa kaidesine göre konumunu değerlendirmeye yarar.
• Fotoğraflar: Yüz ve ağız içi fotoğraflar, gülüşü ve profili analiz etmek için kullanılır.

3. Teşhis: sorunun gerçek kaynağı

Çapraşıklık aynı görünse de kaynağı farklı olabilir: dişler çeneye göre büyük olabilir, çene dar olabilir ya da üst ve alt çene birbirine göre farklı konumda olabilir. Sefalometrik analiz ve model ölçümleri, sorunun dişsel mi yoksa iskeletsel mi olduğunu ortaya koyar. Tedavi yöntemi büyük ölçüde bu ayrıma göre seçilir.

4. Dijital setup: hedefin önceden görülmesi

Kayıtlar değerlendirildikten sonra dişler bilgisayar ortamında tek tek hareket ettirilerek hedef dizilim oluşturulur. Bu "dijital setup" sayesinde:

• Dişlerin ne kadar hareket edeceği ölçülür,
• Yer ihtiyacının nasıl karşılanacağı (genişletme, diş aralarından minimal aşındırma, nadiren diş çekimi) planlanır,
• Lingual tel ya da şeffaf plak gibi kişiye özel apareyler bu hedefe göre tasarlanır.

Muayenehanemde kişiye özel lingual apareyleri ve şeffaf plakları bu dijital plan üzerinden hazırlıyorum.

5. Seçeneklerin birlikte değerlendirilmesi

Aynı sorun için çoğu zaman birden fazla yol vardır. Lingual tel, şeffaf plak ve klasik tel seçeneklerinin her birinin avantajları, sınırlamaları ve tahmini süresi konuşulur. Karar; dişlerin durumu kadar günlük yaşamınıza ve beklentilerinize göre birlikte verilir.

6. Plan tedavi boyunca güncellenir

Diş hareketi biyolojik bir süreçtir; her hasta aynı hızda yanıt vermez. Bu nedenle kontrol randevularında ilerleme plana göre değerlendirilir, gerekirse ara taramalarla plan güncellenir. Tedavi bittiğinde sonucu korumak için pekiştirme planı da en baştan düşünülür.