İçeriğe geç
Randevu: 0530 092 19 29

Lingual ortodonti (görünmez diş teli)

Diğer adları: Görünmez diş teli, Görünmeyen diş teli, Lingual diş teli, Lingual braket, İçten tel, Saklı diş teli, Saklıtel

Lingual ortodontide braketler ve tel dişlerin dil tarafındaki iç yüzüne yapıştırılır; bu yüzden konuşurken ve gülerken dışarıdan görünmez. Braketlerin dişlerdeki yerleri, ağız içi taramasına göre dijital ortamda planlanır. Kişiye özel braketli Saklıtel sistemi de hastanın tercihine ve vakanın uygunluğuna göre uygulanabilir. Hangi durumlarda uygun olduğu muayene ve kayıtlardan sonra belirlenir.

Lingual ortodonti nedir?
Dişlerin iç yüzüne yapıştırılan, dışarıdan görünmeyen tel tedavisine kısa bir bakış.

Videolar, oynat düğmesine bastığınızda YouTube üzerinden yüklenir.

Lingual ortodonti nedir?

Lingual ortodonti, dişleri düzeltmek için kullanılan braketlerin dişlerin ön yüzüne değil, dile bakan iç yüzüne yapıştırıldığı sabit ortodontik tedavi yöntemidir. Halk arasında görünmez diş teli, görünmeyen tel ya da içten tel olarak da bilinir. Dişleri hareket ettirme prensibi klasik tel tedavisiyle aynıdır: braketlere bağlanan tel, dişlere sürekli ve kontrollü bir kuvvet uygular. Fark, apareylerin dışarıdan görünmemesidir.

Lingual apareyler dünyada 1970'li yıllardan beri kullanılmaktadır. İlk dönemlerde standart braketler kullanılırken, sonraki yıllarda bu tekniğe özel braketler geliştirilmiştir. Günümüzde ağız içi dijital tarama, bilgisayarda planlama ve 3B yazıcı teknolojileri sayesinde braketlerin dişlerin iç yüzeyine yerleştirilmesi çok daha hassas yapılabilmektedir.

Lingual diş teli neden ayrı bir teknik gerektirir?

Dişlerin iç yüzeyleri, dış yüzeylerine göre çok daha değişken bir şekle sahiptir. Ön dişlerin iç yüzü içbükeydir, azı dişlerinin iç yüzeyi ise kişiden kişiye belirgin farklılık gösterir. Bu yüzden lingual tedavide braketin dişe nasıl oturacağı ve telin nasıl şekillendirileceği önceden planlanmalıdır.

Bir diğer fark, iç yüzde çalışma alanının dar olmasıdır. Braketler birbirine daha yakındır ve tel daha kısa mesafelerde çalışır. Bu nedenle lingual tedavide braketlerin konumu, tedavinin gidişatını doğrudan etkiler. Bu hazırlığın nasıl yapıldığını kişiye özel lingual apareyler nasıl hazırlanır? yazısında adım adım anlattım.

Muayenehanede uygulanan lingual tedavi

Muayenehanede lingual tedavi, bilgisayar destekli tasarım ve üretimden yararlanılarak yürütülür. Ağız içi tarama ile elde edilen modeller üzerinde dişlerin tedavi sonundaki konumu bilgisayarda belirlenir. Lingual braketlerin dişlerin iç yüzündeki yerleri bu hedefe göre planlanır. Bu planı ağıza aktarmak için iki şey kişiye özel hazırlanır:

  • Kişiye özel taşıyıcılar (jig): 3B yazıcıda üretilen bu taşıyıcılar, her braketi dişin iç yüzünde planlanan konuma götürür ve yapıştırmanın hassas yapılmasını sağlar.
  • Kişiye özel teller: Tellerin büküm şekli, aynı dijital plana göre her hasta için ayrı hazırlanır.

Saklıtel: kişiye özel braketli lingual sistem

Saklıtel, Dr. Dt. Cihan Aydoğan'ın tasarladığı, kişiye özel braketli bir lingual ortodonti sistemidir. Bu sistemde braketler ve teller her hastanın dişlerine göre bilgisayarda tasarlanır ve Türkiye'de üretilir. Sistem, 2017'de meslektaşlar, mühendis ve teknisyenlerle birlikte başlayan çalışmalarla geliştirilmiştir.

Dr. Dt. Cihan Aydoğan, 2018 yılında, Saklıtel'i uyguladığı lingual ortodonti vakalarıyla Türk Ortodonti Derneği kongresinde En İyi Klinik Poster ödülünü almıştır.

Saklıtel, muayenehanede bugün de uygulanabilen bir seçenektir. Lingual tedavi; hastanın tercihine ve vakanın uygunluğuna göre kişiye özel braketli Saklıtel sistemiyle ya da yukarıda anlatılan kişiye özel tel ve taşıyıcılarla planlanabilir. Hangisinin uygun olduğu muayene ve kayıtlardan sonra birlikte belirlenir.

Kimler için uygundur?

  • Tedavi süresince telin görünmesini istemeyen yetişkinler ve gençler
  • İş ya da sosyal yaşamı nedeniyle sık konuşan, fotoğraf çektiren ya da topluluk önüne çıkan kişiler
  • Şeffaf plakları gün boyu takıp çıkarma disiplinini sürdürmek istemeyenler
  • Çapraşıklık, diş arası boşluklar, derin kapanış gibi pek çok ortodontik sorunu olanlar

Lingual tedavi yalnızca estetik bir tercih değildir; uygun vakalarda klasik telle yapılabilen diş hareketlerinin çoğu lingual telle de yapılabilir. Uygunluk; dişlerin durumu, kapanış ilişkisi, diş kronlarının boyu ve diş eti sağlığına göre muayene ve kayıtlardan sonra değerlendirilir. Her vaka için lingual tedavi en uygun seçenek olmayabilir.

Artıları ve sınırlılıkları

Her tedavi yönteminin kendine göre artıları ve sınırlılıkları vardır. Karar verirken ikisini birlikte bilmek önemlidir.

Artıları

  • Dışarıdan görünmez: Tedavi süresince gülüşünüz ve konuşmanız sırasında tel fark edilmez.
  • Sabittir: Şeffaf plaklarda olduğu gibi takıp çıkarma, takma süresini takip etme gerekmez; tedavi her gün aynı şekilde devam eder.
  • Dişlerin ön yüzü serbest kalır: Braketler iç yüzde olduğu için dişlerin görünen yüzeyinde braket çevresinde leke ya da renk değişikliği oluşma endişesi azalır.
  • Pek çok soruna uygulanabilir: Uygun vakalarda klasik telle yapılan diş hareketlerinin çoğu lingual telle de yapılabilir.

Sınırlılıkları

  • Alışma dönemi dilde yaşanır: İlk haftalarda dilde hassasiyet ve konuşmada geçici değişiklik olabilir.
  • Temizlik daha fazla dikkat ister: İç yüzeyleri fırçalamak alışkanlık gerektirir.
  • Hazırlık süreci daha uzundur: Planlama ve hazırlık aşamaları nedeniyle, kayıtlardan braketlerin yapıştırılmasına kadar birkaç hafta geçer.
  • Her vakaya uygun değildir: Diş kronlarının çok kısa olduğu ya da bazı kapanış sorunlarının bulunduğu durumlarda başka bir yöntem daha uygun olabilir.
  • Maliyet: Hazırlık ve uygulama daha fazla emek gerektirdiği için lingual tedavi genellikle klasik tel tedavisinden farklı ücretlendirilir. Ücret, muayene ve kayıtlardan sonra tedavi planıyla birlikte konuşulur.

Tedavi süreci nasıl ilerler?

  1. Muayene: Şikâyetiniz ve beklentiniz konuşulur, dişler ve çeneler muayene edilir. Lingual tedavinin sizin için uygun olup olmadığı ilk değerlendirmede konuşulur.
  2. Kayıtlar: Ağız içi dijital tarama, röntgen ve fotoğraflar alınır.
  3. Planlama: Dişlerin tedavi sonundaki konumu dijital ortamda planlanır; tahmini süre ve seçenekler sizinle paylaşılır.
  4. Hazırlık: Braketlerin konumu belirlenir; taşıyıcılar ve teller bu plana göre hazırlanır. Bu aşama genellikle birkaç hafta sürer.
  5. Uygulama: Braketler, hazırlanan taşıyıcılar yardımıyla dişlerin iç yüzüne tek seansta yapıştırılır.
  6. Kontroller: Tedavi süresince genellikle 4–8 haftada bir kontrol randevusu yapılır; tel değişimleri ve ayarlar bu randevularda yapılır.
  7. Pekiştirme: Tedavi sonunda dişlerin yeni konumunu korumak için pekiştirme apareyi uygulanır.

İlk haftalar: alışma dönemi

Lingual tedavide en çok merak edilen konu alışma dönemidir. Braketler dile yakın olduğu için ilk günlerde dil apareye değer; bu da hassasiyete ve bazı seslerde hafif değişikliğe yol açabilir. Çoğu hastada konuşmadaki değişiklik 1–2 hafta içinde belirgin biçimde azalır. Bu süreçte:

  • Sesli kitap okumak ve bol konuşmak dilin alışmasını hızlandırır.
  • Dili rahatsız eden bir nokta olursa ortodontik mum kullanılabilir.
  • İlk birkaç gün yumuşak gıdalar tercih edilebilir.

Dişlerin hareket etmeye başlamasıyla ilk günlerde dişlerde hassasiyet hissedilebilir; bu durum klasik tel tedavisinde de görülür ve genellikle birkaç gün içinde azalır.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Ağız hijyeni: Braketlerin iç yüzde olması fırçalamayı biraz daha dikkat gerektiren hale getirir; ara yüz fırçası ve diş ipi kullanımı önerilir.
  • Beslenme: Sert ve yapışkan yiyecekler braketlerin kopmasına yol açabilir.
  • Kontrollere düzenli gelmek: Tedavinin planlandığı gibi ilerlemesi için kontrol randevularının aksatılmaması önemlidir.
  • Kopan braket: Genellikle acil değildir; muayenehaneye haber verilmesi yeterlidir.

Lingual tel, şeffaf plak ve klasik tel karşılaştırması

Görünürlük açısından lingual tel ve şeffaf plak birbirine yakın seçeneklerdir. Aralarındaki asıl fark, şeffaf plağın çıkarılabilir olması ve günde 20–22 saat takılmasının hastanın disiplinine bağlı olmasıdır; lingual tel ise sabittir. Klasik tel dışarıdan görünür, ancak alışma dönemi dil yerine dudak ve yanakta yaşanır. Yöntemler birlikte de kullanılabilir: örneğin bir çenede lingual tel, diğer çenede şeffaf plak ya da klasik tel. Hangi yöntemin uygun olduğu, dişlerin durumuna ve günlük yaşamınıza göre muayenede birlikte belirlenir. Ayrıntılı karşılaştırma için aşağıdaki tabloya ve şeffaf plak ile klasik tel sayfalarına bakabilirsiniz.

Muayene ve ulaşım

Muayenehane Şişli Esentepe'dedir; Gayrettepe metro durağına yaklaşık 500 metre, Zincirlikuyu metrobüs durağına yaklaşık 900 metre mesafededir. Levent, Etiler ve Beşiktaş'tan metro ile kolayca ulaşılabilir. Muayene randevuyla yapılır; ayrıntılar için iletişim sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Lingual diş teli dışarıdan gerçekten görünmez mi?

Braketler ve tel dişlerin iç yüzünde olduğu için konuşurken ve gülerken karşıdaki kişi tarafından görülmez. Ağız çok açıldığında ya da yakından bakıldığında iç yüzeydeki apareyler fark edilebilir.

Lingual diş teli konuşmayı etkiler mi?

İlk günlerde dilin braketlere alışması sırasında "s", "ş", "z" gibi bazı seslerde hafif değişiklik olabilir. Çoğu hastada bu durum 1–2 hafta içinde belirgin şekilde azalır. Sesli okuma ve bol konuşma alışmayı hızlandırır.

Görünmez diş teli tedavisi ne kadar sürer?

Süre sorunun türüne göre değişir; çoğu tedavi 1 ile 2,5 yıl arasında tamamlanır. Tahmini süre, muayene ve kayıtlardan sonra yapılan planlamada konuşulur.

Lingual tedavinin yaş sınırı var mı?

Dişler ve diş etleri sağlıklı olduğu sürece üst yaş sınırı yoktur; lingual tedavi en sık yetişkinlerde ve gençlerde uygulanır. Süt dişleri ile daimi dişlerin bir arada bulunduğu dönemdeki çocuklarda genellikle başka yöntemler tercih edilir.

Lingual tel ile hangi sorunlar düzeltilebilir?

Çapraşıklık, diş arası boşluklar, derin kapanış, dişlerin öne doğru konumu gibi pek çok sorun lingual telle tedavi edilebilir. Bazı kapanış sorunlarında ek apareyler ya da farklı bir yöntem gerekebilir; bu, kayıtlardan sonra değerlendirilir.

Lingual tel sadece tek çeneye uygulanabilir mi?

Evet. İhtiyaca göre yalnızca üst ya da yalnızca alt çeneye uygulanabilir. Bir çeneye lingual tel, diğer çeneye klasik tel ya da şeffaf plak uygulanabilir; lingual tel ile şeffaf plağın birlikte kullanılması sık başvurulan bir seçenektir.

Lingual tel dili rahatsız eder mi?

İlk günlerde dil braketlere değdiği için hassasiyet ve küçük tahrişler olabilir. Bu dönemde ortodontik mum kullanılabilir. Dil genellikle birkaç hafta içinde apareye alışır.

Lingual tel takılıyken nasıl beslenilir?

İlk birkaç gün yumuşak gıdalar tercih edilebilir. Tedavi boyunca sert (kuruyemiş, buz) ve yapışkan (sakız, karamel) yiyeceklerden kaçınılması, braketlerin kopmaması için önerilir. Sert meyveler küçük parçalara bölünerek yenebilir.

Lingual telde dişler nasıl temizlenir?

Braketler iç yüzde olduğu için fırçalama biraz daha dikkat gerektirir. Normal diş fırçasının yanında ara yüz fırçası ve diş ipi kullanılması önerilir; ağız duşu da yardımcı olabilir. Kontrollerde ağız hijyeni de değerlendirilir.

Şeffaf plak mı, lingual tel mi daha uygun?

İkisi de dışarıdan neredeyse görünmez. Şeffaf plaklar yemek ve fırçalama için çıkarılır, ancak günde ortalama 20–22 saat takılmaları gerekir. Lingual tel sabittir; takıp çıkarma disiplini gerektirmez. Hangisinin uygun olduğu dişlerin durumuna ve günlük yaşamınıza göre muayenede birlikte belirlenir.

Saklıtel bugün de uygulanıyor mu?

Evet. Saklıtel, Dr. Dt. Cihan Aydoğan'ın tasarladığı kişiye özel braketli lingual sistemdir ve hastanın tercihine ve vakanın uygunluğuna göre bugün de uygulanabilir. Dr. Dt. Cihan Aydoğan, 2018'de, Saklıtel'i uyguladığı lingual ortodonti vakalarıyla Türk Ortodonti Derneği kongresinde En İyi Klinik Poster ödülünü almıştır. Saklıtel mi, kişiye özel tel ve taşıyıcılarla lingual tedavi mi uygun, muayenede birlikte belirlenir.

Bir braket koparsa ne yapmalıyım?

Kopan braket genellikle acil bir durum değildir. Muayenehaneyi arayarak bilgi verin; braket tele bağlı kaldıysa ve dili rahatsız ediyorsa ortodontik mumla örtebilirsiniz. Yeniden yapıştırma için uygun bir randevu planlanır.

İlgili yazılar

Diğer tedaviler: Şeffaf plak tedavisi · Klasik tel tedavisi · Pekiştirme (retansiyon) · Ofis tipi diş beyazlatma